logo BSL Zuid-Holland

BSL Zuid-Holland

Haal het talent uit de startende docent

image BSL Zuid-Holland

BSL Zuid-Holland

Nieuws, aanpak, organisatie en informatie voor deelnemers

Lees verder

Wie doen er mee?

Overzicht van deelnemende scholen en projectmedewerkers

Lees verder

Landelijk Beleid

Informatie over het landelijke project Begeleiding Startende Leraren

Lees verder

Onderzoek

Informatie over het regionale onderzoek door het ICLON Universiteit Leiden en over het landelijke onderzoek door de Rijksuniversiteit Groningen

Lees verder

In de regio Zuid-Holland werken het ICLON (Leiden), de TULO (Delft) en de Hogeschool Rotterdam samen met scholen aan driejarige inductietrajecten. Dit doen we vanuit een bepaalde visie waarin het werken in professionele leergemeenschappen centraal staat.

Op deze pagina staat informatie over deze aanpak en specifieke informatie voor de deelnemende BOSsen.

  • Informatie over Keuzemodules schooljaar 2017-2018
  • Informatie over werkwijze PLG 

 


Keuzemodules schooljaar 2017-2018

Alle deelnemers van het project Begeleiding Startende Leraren en hun collega’s die betrokken zijn bij de begeleiding van startende leraren kunnen in het schooljaar 2017-2018 deelnemen aan het volgende professionaliseringsprogramma, dat is afgestemd op het uitvoeren en ontwikkelen van inductietrajecten voor startende leraren en voor de begeleiding en professionalisering van studenten en ervaren docenten. Ook docenten die betrokken zijn bij het Bètasteunpunt Zuid-Holland kunnen deelnemen aan de modules.

Module 1 Intervisie opzetten en begeleiden 21 september, 12 oktober en 9 november 2017
Module 2 Inleiding in beeldcoaching 21 september, 12 oktober en 9 november 2017
Module 3 Ontwerpen van activerende workshops 16 november, 14 december 2017 en 11 januari 2018
Module 4 Coaching in inductietrajecten 16 november, 14 december 2017 en 11 januari 2018
Module 5 Feedback: motiveren en leren bevorderen 25 januari, 22 februari en 15 maart 2018
Module 6 Begeleiden bij activerende didactiek 25 januari, 22 februari en 15 maart 2018
Module 7 Starters begeleiden bij differentiëren 17 mei, 31 mei en 14 juni 2018
Module 8 Ontwikkelen digitale databank Begeleiding 17 mei, 31 mei en14 juni 2018

 

Alle modules worden aangeboden op donderdagmiddag van 15.00 tot 17.30 uur. De modules 1, 4 en 7 vinden plaats in Rotterdam (HR). De overige modules vinden plaats in Leiden (ICLON). Vier weken voorafgaand aan de module ontvangen alle deelnemers van het BSL-traject een mail met een aanmeldingslink en de gegevens over de locatie. Modules gaan door als zich tenminste 8 deelnemers hebben aangemeld. Deelname aan de modules is kosteloos voor docenten van scholen die deelnemen aan het BSL-traject en/of het Bètasteunpunt Zuid-Holland.

Voor informatie kunt u contact opnemen met Jeannette den Ouden (ICLON): jouden@iclon.leidenuniv.nl; 071-5273858.

 

Module 1      Intervisie opzetten en begeleiden

Docenten:     Heleen Lieve en Saskia London (HR)

Een startende docent zet een volgende stap in “een levenlang leren”.Het  inductietraject draagt hieraan bij door de begeleiding van docenten op vele manieren vorm en inhoud te geven. Intervisie is een van de meest effectieve instrumenten voor de ontwikkeling van een professional bij het uitoefenen van het vak. De docent krijgt inzicht in de relatie tussen zijn professionele opvattingen en handelen, stijl, opvattingen, eigenschappen, waarden en normen. In de intervisie kunnen docenten elkaar helpen bij het ontdekken en verduidelijken van deze relatie en elkaar steunen bij reflectie en de verbetering van hun professioneel handelen. In deze train-de-trainer-module gaan we samen de verschillende intervisie- methodieken bekijken, ervaren en toepassen in de praktijk.

 

Module 2      Inleiding in beeldcoaching

Docent:         Wilma Kruithof (ICLON)

Door videobeelden te gebruiken praten begeleider en startende docent niet meer vanuit waarneming en geheugen over de lessituatie, maar voeren zij naar aanleiding van beelden het gesprek. De docent krijgt zo letterlijk zicht op het functioneren van de groep en van individuele leerlingen in relatie met zichzelf. Het begeleiden met behulp van beelden is een vaardigheid waarbij het gaat om het leren zien van interactiepatronen, deze te filmen en bespreekbaar te maken.

De begeleider verdiept zijn begeleidingspraktijk met vaardigheden zoals filmen vanuit de vraagstelling, werken vanuit kracht, het maken van micro-analyses, analyses bespreekbaar maken, helpen alternatieven te ontwikkelen en doelen te formuleren. De bijeenkomsten hebben een praktijkgericht karakter waarbij het accent ligt op het oefenen van deze aspecten en het geven van feedback aan elkaar. Het is daarom belangrijk dat de deelnemer op het moment van de bijeenkomsten met videobeelden begeleidt en deze beelden ook naar bijeenkomst 2 en 3 meeneemt.

 

Module 3      Ontwerpen van activerende workshops

Docenten:      Leontine van den Berg en Myra Warmer (ROS-Rijnland)

In begeleidingstrajecten van startende leraren worden regelmatig workshops voor startende docenten (en studenten) op school aangeboden. Een goede workshop is echter niet hetzelfde als een goede les. In deze module worden de ingrediënten voor een succesvolle workshop uitgediept en geconcretiseerd. De deelnemers maken, verbeteren en evalueren een workshop die ze direct in de eigen school kunnen uitvoeren. De deelnemers geven elkaar feedback op hun plannen en aanpak, en voeren de workshops uit. Aan het eind van de module worden de workshops uitgewisseld.

 

Module 4      Coaching in inductietrajecten

Docenten:      Jeannette den Ouden en Wilma Kruithof (ICLON)

In het inductietraject worden niet alleen startende leraren gecoacht, maar ook hun werkplekbegeleiders/vakcoaches en mogelijk andere betrokkenen, zoals leden van de sectie. De verschillende doelgroepen vragen om eigen methodieken, aanpakken en instrumenten. In deze module vergroten de deelnemers hun begeleidingsvaardigheden en leren ze diverse coachingsinstrumenten gebruiken.

In deze module vormt de eigen praktijk van de deelnemers het uitgangspunt. De deelnemers oefenen verschillende coachingsmethodieken en passen deze toe in de praktijk. Ook wordt aandacht besteed aan coachen met ICALT of andere observatieformulieren gaan we in op de verhouding coachen, begeleiden en beoordelen.

 

Module 5      Feedback: motiveren en leren bevorderen

Docent:         Wilma Kruithof (ICLON)

Het geven van feedback is een belangrijk docentvaardigheid. Door feedback kunnen leerlingen aangezet worden tot leren. Belangrijk daarbij is niet alleen waar feedback op gegeven wordt, maar ook hoe feedback gegeven wordt. In deze module bekijken we beide aspecten en onderzoeken we op welke manier feedback leerbevorderend en motiverend kan zijn. De begeleider kan deze kennis in zijn eigen lespraktijk en in zijn begeleiding met de startende docent inzetten, de startende docent kan op zijn beurt deze kennis weer naar zijn praktijk vertalen.

Tijdens de bijeenkomsten zullen we de theorie verkennen en onderzoeken we allereerst hoe we zelf als vakdocent feedback geven. Daarna zullen we de vertaalslag naar de begeleidingspraktijk maken.

 

Module 6      Begeleiden bij activerende didactiek

Docenten:      Dorothée Gerdes (Rijnlands Lyceum Oegstgeest) en Sanne Bosker (ICLON)

Veel docenten beschikken wel over kennis over activerende didactiek, maar vinden het toepassen van deze kennis niet altijd eenvoudig. Dat geldt voor ervaren én startende leraren. Tijdsdruk, praktische gewoonten, doelgroep, ervaringen, verwachtingen e.d. kunnen het gebruik van activerende didactiek, in zowel het lesgeven als in het begeleiden, in de weg staan. In deze module nemen de begeleiders hun eigen les- en begeleidingspraktijk onder de loep om op basis daarvan effectieve en inspirerende begeleidingsaanpakken te ontwikkelen en uit te wisselen. Daarbij komen ook theoretische achtergronden aan bod. De deelnemers zullen de ontwikkelde begeleidingsaanpakken in de praktijk toepassen en de opgedane ervaringen uitwisselen.

 

Module 7      Starters begeleiden bij differentiëren

Docenten:      Jeannette den Ouden (ICLON) en Martin Brugging (TU Delft)

Differentiëren is een docentvaardigheid die bij zowel starters als ervaren docenten bekend staat als complex en als lastig in de lespraktijk te realiseren. In deze module optimaliseren docentbegeleiders hun eigen docentvaardigheden op het gebied van differentiatie en breiden zij hun begeleidingsvaardigheden uit om beginnende docenten te kunnen begeleiden in het ontwikkelen en toepassen van differentiatie in hun lessen.

De deelnemers nemen hiertoe hun eigen ervaringen en differentiatieaanpakken onder de loep en krijgen theorie en praktische handvatten aangeboden om deze te verbeteren. In deze module worden observatie-, begeleiding,- en trainingsmethodieken op het gebied van differentiatie geoefend en in de praktijk toegepast.

 

Module 8      Ontwikkelen digitale databank Begeleiding

Docenten:      Leontine van den Berg en Myra Warmer (ROS-Rijnland)

In de begeleiding van studenten, startende docenten en ervaren docenten worden verschillende begeleidingsinstrumenten, intervisiemethodieken, workshops etc. ingezet. Ook worden instrumenten gebruikt waarin de ontwikkeling van collega’s wordt gevolgd, zoals portfolio’s en persoonlijke ontwikkelingsplannen. Een digitale databank draagt bij aan de duurzaamheid van dit materiaal en aan de toegankelijkheid ervan voor alle begeleiders in de school

Deze module is een ontwikkelmodule: de deelnemers wisselen eigen data –zoals begeleidingsaanpakken en instrumenten- uit, geven elkaar feedback op het bestaande materiaal, optimaliseren het materiaal en richten een digitale databank in voor de eigen school.

 


Informatie over werkwijze

Ontwikkelen uit expertise
De focus van het Iclon, TULO-Delft en HR ligt in dit project op samenwerking met de scholen en op maatwerk.

Samenwerking: Veel scholen hebben al ervaring met het begeleiden van startende docenten. Deze ervaring en expertise van begeleiders en opleiders op scholen én lerarenopleidingen willen we optimaal gebruiken.

Maatwerk: Omdat er veel variatie is in schoolprogramma’s en schoolorganisaties, is een begeleiding-op-maat het meest effectief. Daarom richten we ons op het ontwikkelen van op-maat-trajecten, waarbij scholen zelf bepalen aan welke onderwerpen ze willen werken.

Het motto van ons project, “samen ontwikkelen uit expertise”, krijgt dus daadwerkelijk invulling doordat we bestaande expertise in scholen en opleidingen samen gebruiken, onderzoeken, ontwikkelen, uitbreiden, verbeteren en evalueren.

Professionele leergemeenschappen
Om optimaal maatwerk én samenwerking te realiseren, hebben we gekozen om de inductietrajecten te ontwikkelen in professionele leergemeenschappen (PLG’s). In zo’n leergemeenschap kunnen begeleiders op school (BOSsen) van verschillende scholen samen met opleiders bepalen wat nodig is voor de eigen school, wat ze daartoe willen onderzoeken, leren, ontwikkelen en hoe ze dat gaan doen, afgestemd dus op de behoeften van de eigen schoolsituatie.

Een PLG bestaat uit ongeveer veertien deelnemers die allen ervaring hebben met het begeleiden van beginnende leraren. Gedurende een schooljaar komen de deelnemers acht tot tien keer bij elkaar. Deze bijeenkomsten duren drie uur en vinden wisselend plaats op de deelnemende scholen. Daarnaast komen halverwege en aan het eind van het schooljaar alle deelnemende scholen in twee grote werkconferenties bij elkaar om de voortgang en ontwikkelde onderdelen uit te wisselen.

Kenmerken van een PLG
- Elke PGL wordt begeleid door twee PLG-begeleiders. Deze twee PLG-begeleiders zijn werkzaam bij één van de opleidingsinstituten (Iclon, TULO, of HR) of werken als begeleider op school (BOS) en hebben ervaring met het begeleiden van startende docenten.
- De deelnemers bepalen zelf de onderwerpen die zij willen onderzoeken, ontwikkelen, verfijnen etc.
- Diversiteit van de deelnemers is een voorwaarde: op basis van verschillende kennis en ervaringen worden nieuwe kennis en aanpakken ontwikkeld
- Elke bijeenkomst resulteert in één of meer producten die “gedeeld” kunnen worden (denk aan blogs, filmpjes, stappenplannen, scenario’s, draaiboeken, onderdelen van beleids- of visiestukken etc.)
- Tussen de bijeenkomsten door werken de deelnemers van de PLG verder aan de ontwikkeling van het driejarig-inductietraject op hun eigen school.

Resultaat na één jaar

Het is de bedoeling dat elke school na één jaar een begeleidingsprogramma/inductietraject van drie jaar voor startende docenten heeft ontwikkeld. Dit programma sluit aan op de individuele situatie van de school en voldoet aan de door de overheid gestelde eisen. Het programma van iedere school wordt op volledigheid geëvalueerd en aan de criteria getoetst door de projectleiding.

Omdat ontwikkelen en op schrift stellen nog niet hetzelfde is als implementeren en uitvoeren worden in volgende schooljaren terugkombijeenkomsten en professionaliseringsbijeenkomsten georganiseerd.


komende activiteiten bekijk agenda

DATUM ACTIVITEIT
22 juni 2017 Terugkombijeenkomst tranche 1 & 2
29 juni 2017 Eindconferentie tranche 3 - 2016/2017
21 september 2017 Start module 1/2 (informatie over inschrijving volgt)
16 november 2017 Start module 3/4 (informatie over inschrijving volgt)
25 januari 2018 Start module 5/6 (informatie over inschrijving volgt)
17 mei 2018 Start module 7/8 (informatie over inschrijving volgt)

 

opmerkingen:

Het programma voor de keuzemodules 2017-2018 is te vinden onder het kopje BSL Zuid-Holland.


Aanbod modules schooljaar 2017-2018!


In het schooljaar 2017-2018 bieden het ICLON, de Hogeschool Rotterdam en de TU-Delft opnieuw modules aan in het kader van het project Begeleiding Startende Leraren. Er kan uit acht modules gekozen worden!
De inschrijving wordt 1 maand voor de 1e bijeenkomst geopend.

 

 

Bezoekadres BSL Zuid-Holland:
Willem Einthovengebouw
Wassenaarseweg 62A
2333 AL Leiden

Postadres t.a.v BSL Zuid-Holland:
Postbus 905
2300 AX  Leiden



BSL Zuid-Holland, Onderwijs Inductietrajecten © 2017 | code & design by PostelOntwerpen